Przejdź do treści
Dozór elektroniczny

Dozór elektroniczny — adwokat Warszawa

Dozór elektroniczny (system dozoru elektronicznego — SDE) pozwala skazanemu odbyć karę pozbawienia wolności poza zakładem karnym, pod kontrolą elektroniczną. Prawidłowo przygotowany wniosek i spełnienie przesłanek z Kodeksu karnego wykonawczego to kluczowe warunki uzyskania zgody sądu.

Odbywanie kary w miejscu zamieszkania.
Analiza spełnienia przesłanek z art. 43la k.k.w.
Wniosek do sądu penitencjarnego.

Dozór elektroniczny zamiast więzienia

Dozór elektroniczny, nazywany systemem dozoru elektronicznego (SDE), to forma wykonywania kary pozbawienia wolności, w której skazany przebywa w miejscu stałego pobytu i jest monitorowany za pomocą nadajnika elektronicznego. Oznacza to, że kara jest faktycznie odbywana — ale poza zakładem karnym, w warunkach domowych. Podstawą prawną jest Rozdział VIIa Kodeksu karnego wykonawczego (dalej: k.k.w.), Dz.U.2025.0.911 t.j.

⚠️

Ważne — wszystkie przesłanki muszą być spełnione łącznie

Brak stałego miejsca pobytu lub przeszkody techniczne wykluczają możliwość udzielenia SDE — nawet gdy wymiar kary spełnia warunek z art. 43la k.k.w. Odmowa zgody pełnoletniego domownika stanowi co do zasady przeszkodę, jednak sąd może udzielić SDE pomimo braku tej zgody, jeżeli wykonanie kary nie wiązałoby się z nadmiernymi trudnościami dla tej osoby i naruszałoby jej prywatność jedynie w nieznacznym stopniu (art. 43la § 4 k.k.w.). Przed złożeniem wniosku warto ocenić spełnienie każdej przesłanki.

Przesłanki z art. 43la k.k.w. — warunki uzyskania SDE

Sąd penitencjarny może udzielić skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki (art. 43la § 1 k.k.w.):

  1. Wymiar kary — wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 1 roku i 6 miesięcy albo orzeczono karę niższą niż 3 lata, a do odbycia pozostało nie więcej niż 6 miesięcy; warunek ten nie dotyczy skazanych za przestępstwa w warunkach recydywy specjalnej (art. 64 § 2, 64a, 65 § 1 i 2 k.k.),
  2. Brak przeszkód z punktu widzenia celów kary — szczególne względy nie przemawiają za tym, że w systemie dozoru kara nie osiągnie celów wychowawczych,
  3. Stałe miejsce pobytu — skazany dysponuje określonym miejscem stałego zamieszkania,
  4. Zgoda domowników — pełnoletnie osoby zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły pisemną zgodę na wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego,
  5. Warunki techniczne — miejsce zamieszkania umożliwia zamontowanie i działanie urządzenia monitorującego (zasięg, dostęp do prądu).

Tryb postępowania — krok po kroku

  1. Przygotowanie wniosku

Wniosek składa skazany, jego obrońca lub prokurator. Sądem właściwym jest sąd penitencjarny w okręgu, w którym skazany ma miejsce stałego pobytu. Wniosek powinien zawierać dane skazanego, numer sprawy, wyrok oraz — co kluczowe — pisemną zgodę pełnoletnich domowników i wskazanie miejsca pobytu.

  1. Posiedzenie sądu penitencjarnego

Sąd rozpoznaje wniosek na posiedzeniu. Skazany i jego obrońca mają prawo udziału w posiedzeniu. Obecność adwokata pozwala na bezpośrednie przedstawienie argumentacji i odpowiedź na wątpliwości sądu co do spełnienia przesłanek.

  1. Decyzja sądu

Sąd wydaje postanowienie o udzieleniu zezwolenia lub odmowie. Na postanowienie odmowne przysługuje zażalenie. Pomagamy zarówno na etapie wniosku, jak i w postępowaniu zażaleniowym.

Prawomocny wyrok — czas na wniosek o SDE

Przeanalizujemy wyrok i okoliczności — sprawdzimy, czy spełnione są przesłanki z art. 43la k.k.w. i przygotujemy kompletną dokumentację do sądu penitencjarnego.

662 052 653

Obowiązki skazanego w czasie SDE

Kara odbywa się w wyznaczonym miejscu pobytu. Skazany:

  • przebywa w wyznaczonym miejscu w godzinach określonych przez sąd (harmonogram przebywania),
  • nosi nadajnik elektroniczny — urządzenie na nadgarstku lub kostce,
  • nie może oddalać się poza wskazane miejsce bez zgody sądowego kuratora lub bezpośrednio wyznaczone wyjątki (praca, leczenie, obowiązki rodzinne),
  • utrzymuje sprawność systemu — nie może uszkodzić ani wyłączyć urządzenia monitorującego.

Naruszenie któregokolwiek z tych obowiązków skutkuje uchyleniem zezwolenia i osadzeniem w zakładzie karnym.

💡

Wniosek złóż jak najwcześniej

Jeżeli wyrok jest prawomocny, a skazany jeszcze nie rozpoczął odbywania kary w zakładzie karnym — wniosek o dozór elektroniczny należy złożyć niezwłocznie. Procedura trwa kilka tygodni do kilku miesięcy.

Odroczenie kary a SDE — co wybrać

Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności i wniosek o SDE to dwie odrębne instytucje. Odroczenie daje czas na złożenie wniosku i jego rozpatrzenie — ale samo w sobie nie prowadzi do SDE. Jeżeli odroczenie zostało udzielone i jednocześnie złożono wniosek o SDE, można uniknąć osadzenia w zakładzie karnym w oczekiwaniu na decyzję sądu penitencjarnego. Pomagamy skoordynować obie procedury.

Zapraszamy do kontaktu z kancelarią — omówimy Twoją sprawę i zaplanujemy dalsze działania.

Zobacz też

Powiązane artykuły

Poznaj więcej na temat dozór elektroniczny

Najczęściej zadawane pytania

Dozór elektroniczny

Odpowiedzi na pytania, które najczęściej zadają nasi klienci

Zgodnie z art. 43la § 1 Kodeksu karnego wykonawczego (Dz.U.2025.0.911 t.j.) skazany może ubiegać się o dozór elektroniczny, jeżeli: orzeczona kara pozbawienia wolności nie przekracza 1 roku i 6 miesięcy (lub skazanego wyrok przekracza 3 lata, ale do odbycia pozostało nie więcej niż 6 miesięcy), skazany posiada stałe miejsce pobytu, osoby pełnoletnie zamieszkujące z nim wyraziły zgodę, nie zachodzą warunki recydywy specjalnej ani przeszkody techniczne lub ze względu na cele kary.

Sąd penitencjarny powinien rozpoznać wniosek bez zbędnej zwłoki — w praktyce postępowanie trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy, zależnie od obciążenia sądu i kompletności dokumentacji. Wniosek składa się do sądu penitencjarnego właściwego dla miejsca zamieszkania skazanego.

Tak. Sąd ocenia, czy wykonanie kary w systemie dozoru elektronicznego pozwoli osiągnąć jej cele wychowawcze i resocjalizacyjne. Jeżeli szczególne względy przemawiają przeciwko SDE — sąd odmawia zezwolenia, nawet gdy formalne przesłanki są spełnione. Właściwie przygotowany wniosek i udział adwokata na posiedzeniu zwiększają szanse na uzyskanie pozytywnej decyzji.

Naruszenie obowiązków w trakcie dozoru elektronicznego — np. opuszczenie miejsca pobytu poza wyznaczonymi godzinami, zniszczenie lub zdjęcie urządzenia — skutkuje uchyleniem zezwolenia i nakazem stawienia się do zakładu karnego w celu odbycia pozostałej kary. Dlatego ważna jest świadomość wszystkich obowiązków przed ich podjęciem.

Wniosek można złożyć zarówno przed rozpoczęciem odbywania kary, jak i w trakcie jej wykonywania w zakładzie karnym (wtedy przy spełnieniu dodatkowych warunków z art. 43la § 3 k.k.w.). Najkorzystniej jest złożyć go niezwłocznie po uprawomocnieniu się wyroku — aby uniknąć osadzenia w zakładzie karnym.

Pytania i odpowiedzi - Kancelaria Adwokacka adw. Emilia Borek w Warszawie